Bregje Hofstede over haar burn-out in De herontdekking van het lichaam

In ‘De herontdekking van het lichaam’ vertelt Bregje Hofstede over haar burn-out en neemt ze je mee op een zoektocht langs allerlei bronnen, naar het wezen van de burn-out en naar manieren om ervan te herstellen. Voor lotgenoten is het een intelligent geschreven, niet al te dik boek. Een persoonlijk verhaal, met herkenbare elementen. Voor anderen geeft het een interessant inkijkje in de belevingswereld van iemand die een burn-out doormaakt.

Heel herkenbaar voor veel mensen die met een burn-out te maken krijgen is de valkuil dat de burn-out wordt aangepakt met hetzelfde fanatisme dat hem veroorzaakte. Hierover schrijft Bregje:

‘Ik ontdekte dat ik, als ik me heel moe voelde, opknapte van bepaalde yogaposes. Dan ging ik even tien minuten op de grond liggen in zogenaamde lijkhouding (savasana) en kon ik weer even vooruit. En dat ik me inschreef voor een cursus zenmeditatie was toch vooral omdat de lerares me tijdens de introductieavond verzekerde dat zij dankzij meditatie toe kon met slechts vijf uur slaap. Ik verprutste er wel acht!’

Wandelen is een efficiënte manier om deurtjes in je denken te openen

Wandelingen waren belangrijk voor het herstel van Bregje:

‘Wanneer je wandelt stap je uit je vertrouwde, statische omgeving. Dat maakt het makkelijker om los te komen van kopzorgen en het gangbare spoor van je denken. (…) Wandelen is een efficiënte manier om deurtjes in je denken te openen – deurtjes waardoor je ook even weg kunt glippen uit de kooi in je hoofd, die kooi opgetrokken uit plichtsgevoel en prestatiedrang. Zo brengt slenteren je een stapje dichter bij de heilige graal van de moderne tijd: dat mythische wezen, je authentieke zelf.’

Het boek sluit af met een indrukwekkende literatuurlijst. ‘De herontdekking van het lichaam’ is een mooie mix van zeer persoonlijke ervaringen en op andere bronnen gebaseerde teksten, uit de wetenschap, filosofie en literatuur.

Wil je meer weten over de burn-out van Bregje Hofstede? In het programma De Wandeling vertelt Bregje er uitgebreid over aan Sander de Kramer.

De Wandeling met Bregje Hofstede en Sander de Kramer.

Bregje Hofstede (1988) publiceert in literaire tijdschriften en kranten en schrijft voor De Correspondent. ‘De herontdekking van het lichaam’ is haar tweede boek.

De noodzaak van natuur voor het overprikkelde brein van de stadsmens

Wie in de stad leeft wordt voortdurend blootgesteld aan een heleboel prikkels van buitenaf. En hoewel iemand die in de stad is opgegroeid gewend is geraakt aan deze prikkels, is de stadsmens volgens onderzoek gevoeliger voor omgevingsprikkels en stress dan de mens die buiten de stad woont.

Het stadsbrein is verslaafd aan prikkels

Doordat stedelingen gewend zijn aan een grote hoeveelheid prikkels ontwikkelen stadshersenen een prikkelzoekende strategie. Hun voorkeur gaat eerder uit naar een omgeving met prikkels dan naar een prikkelarme omgeving. Je zou kunnen zeggen dat ze verslaafd zijn geraakt aan de prikkels. Stedelingen hebben daardoor moeite met het bewust richten van hun aandacht en met zelfbeheersing en dat zorgt er weer voor dat ze zich gemakkelijk laten meevoeren door drukte en stress. Deze optelsom maakt dat het aandachtssysteem van stedelingen structureel overbelast is. De stad biedt bovendien weinig gelegenheid om van deze mentale overbelasting te herstellen.

De natuur herstelt het overprikkelde brein

De stad is voor niemand een heilzame omgeving om te herstellen van mentale belasting, laat staan voor mensen die om wat voor persoonlijke reden dan ook, last hebben van stress.

‘Natuurgebieden, parken, bomen en tuinen vormen een vluchtheuvel voor de geest.’

wandelcoaching Kralingse Bos
Kralingse Bos, oktober 2018

Stelt Mark Mieras in de factsheet ‘Beetje natuur, grote invloed’ die hij voor Het Instituut voor Natuurbeschermingseducatie schreef. Meerdere wetenschappelijke onderzoeken tonen aan dat de natuur ons brein goed doet.

Als stedeling met een structureel overprikkeld brein heb je de gunstige werking van de natuur extra hard nodig. Toch hebben stedelingen, door hun hang naar prikkels juist de neiging om de natuur links te laten liggen. Het is voor hen een uitdaging om natuur op te zoeken.

Gelukkig hoef je het niet ver te zoeken als je wilt profiteren van de positieve invloed van de natuur. Een kleine beetje natuur helpt al om te herstellen. Een wandeling langs een plantsoen met wat groen, het uitzicht op een boom, of een afbeelding van de natuur heeft ook effect.

Voor stadsbewoners die door persoonlijke omstandigheden te maken hebben met stress en die daar iets aan willen doen, is het beslist een goed idee om tijd door te brengen in de natuur. Hoe meer je in de omgeving kunt opgaan hoe beter, maar al een paar minuten staren naar hoe de wind een boom in beweging zet, heeft effect. In geval van nood volstaat zelfs een plaatje van de natuur of een natuurfilm.

Bron: IVN

Dompel je onder in het bos, met Shinrin-yoku

shinrin-yoku

In Japan is bostherapie met de naam Shinrin-yoku een zeer populaire vorm van ontspanning. Shinrin betekent bos. Yoku betekent douche. De Japanners trekken regelmatig het bos in om tot rust te komen. Ze laten zich als het ware mentaal schoonspoelen door de natuur. In het Nederlands is ‘je onderdompelen in het bos’ wellicht een passende omschrijving. In het engels wordt de vertaling ‘forest bathing’ gebruikt.

Shinrin-yoku benut al je zintuigen

Bij Shinrin-yoku ervaar je het bos heel bewust met al je zintuigen. Je wandelt langzaam en besteedt aandacht aan wat je ziet, hoort, ruikt, voelt en proeft tijdens je wandeling. Je ademt diep in, om het bosaroma goed je longen te laten binnenstromen. Zo breng je je hele lichaam in contact met de natuur. Dit werkt bijzonder kalmerend voor je geest en heeft een positief effect op je gemoedstoestand.

De bewezen effecten van Shinrin-yoku

In Japan wordt actief onderzoek gedaan naar de positieve effecten van Shinrin-yoku aan de universiteit van Kyoto. Onderzoekers hebben het psychologische effect van Shirin-yoku gemeten onder een grote groep deelnemers. Bijna vijfhonderd vrijwilligers namen deel aan de studie. Shinrin-yoku leidt tot lagere cortisol (stress-hormoon) waarden, een lagere bloedsuikerspiegel, een lagere bloeddruk, lagere hartslag en minder gevoelens van depressie en woede.

Vooral wie last heeft van chronische stress doet er goed aan om zo nu en dan het bos in te gaan. Het is zelfs zo: hoe meer stress je dagelijks ervaart, hoe groter het positieve effect. Alleen al het staren naar natuur heeft een meetbaar gunstig effect.

De resultaten van het Japanse onderzoek verschenen in 2006 in Public Health onder de titel: Psychological effects of forest environments on healthy adults: Shinrin-yoku (forest-air bathing, walking) as a possible method of stress reduction’.

Wandelsessies met Shinrin-yoku

Shinrin-yoku is een onderdeel van de wandelingen van Goed Gesprek Coaching. Doordat je tijdens een wandelsessie heel bewust je zintuigen gebruikt, kun je de stroom van gedachten op een prettige manier onderbreken, waardoor er ruimte ontstaat voor nieuwe inzichten en inspiratie. Wil je een kort artikel lezen over het effect van wandelen op creativiteit? Lees dan: ‘Wandelen en creativiteit, een gouden duo.’

Wandelen en creativiteit, een gouden duo

Wandelen en creativiteit zijn een gouden duo. Dat heb je wellicht al eens ervaren, maar het blijkt ook uit een aantal experimenten aan de Universiteit van Stanford uit 2014. De experimenten laten zien dat er een vrije stroom van ideeën ontstaat tijdens en na het wandelen. Alle deelnemers vonden zichzelf door het wandelen creatiever dan wanneer ze bleven zitten. Wandelen is daarmee een toegankelijke en  krachtige manier om je creativiteit te boosten.

Wandelen genereert nieuwe ideeën

Het effect wordt niet simpelweg veroorzaakt door de stimulatie van je waarneming wanneer je door een omgeving beweegt maar wordt veroorzaakt door het lopen. Of je nu buiten bent of op een loopband staat, lopen verbetert het creatieve proces doordat het helpt bij het genereren van nieuwe en nuttige ideeën. Dat effect strekt zich uit tot wanneer je vlak na het lopen gaat zitten om verder te gaan met je creatieve werk.

Voeg een wandeling toe aan je werkdag

Wandelen is een gemakkelijk te implementeren strategie om meer ideeën te genereren. Wanneer het genereren van nieuwe ideeen belangrijk is, doe je er dus goed aan om een wandeling in je dag op te nemen. Een fijne bijkomstigheid is dat je het zitten even doorbreekt met een gezonde dosis beweging.

Het resultaat van de experimenten verscheen in het rapport: Give Your Ideas Some Legs: The Positive Effect of Walking on Creative Thinking. Geschreven door Marily Oppezzo en Daniel L. Schwartz van de universiteit van Stanford.

Bronnen: Marily Oppezzo en Daniel L. Schwartz, Stanford University 2014 en The New Yorker.

Dit artikel verschijnt op de weblog van Goed Gesprek coaching & counseling. De mix van wandelen en coaching is zeer krachtig. Heb je interesse in een wandelsessie? Neem dan vrijblijvend contact op.